Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije (IAUS) dobilo je priznanje na jubilarnom 35. Međunarodnom salonu urbanizma u Nišu u kategoriji Dokumenti javnih politika za izradu Studije jedinstvenog identiteta urbanih sredina u cilju sprovođenja teritorijalne strategije – Strategije razvoja urbanog područja grada Užica i opština Bajina Bašta, Čajetina, Priboj i Požega.
Studija povezuje pet jedinica lokalnih samouprava Zlatiborske oblasti i podstiče njihovu saradnju kroz zajedničko sagledavanje razvojnih potencijala i lokalnog identiteta.
Studija pruža proverenu metodologiju kojom se koncept urbanog identiteta prevodi iz analitičke kategorije u praktični instrument održivog i integralnog urbanog i teritorijalnog razvoja, čime se jača veza između strateškog i projektnog nivoa planiranja. Primenom integralnog i participativnog pristupa zasnovanog na specifičnostima mesta, Studija razmatra prostorne, razvojne, urbanističke, environmentne, društvene i upravljačke aspekte identiteta i održivosti.
Povezivanjem materijalnih i nematerijalnih činilaca lokalnog identiteta sa ključnim temama održivog razvoja malih gradova u EU, Studija definiše pravce akcija i predloge projektnih ideja koji podstiču aktiviranje endogenih potencijala i inovacija, kao i stvaranje novih vrednosti mesta.
Studija je sprovedena kroz participativni proces koji treba da omogući aktivno učešće građana, predstavnika uprave, javnih preduzeća, strukovnih asocijacija, nevladinog sektora i građanskih udruženja u analizi stanja područja, definisanju pravaca akcija i prikupljanju projektnih ideja. Proces je uključio dva ciklusa tematskih radionica u svakoj opštini, kao i radionice sa građanima koje su omogućile da se prepoznaju značajni elementi identiteta i lokalnih rutina. Učešće različitih aktera pomoglo je u razvoju projektnih ideja koje mogu da se finansiraju i realizuju.
Ideje su grupisane u okviru pet pravaca akcije:
- Identifikacija jedinstvenosti;
- Reaktiviranje prostora za lokalnu zajednicu;
- Povezivanje sa prirodom za održivu budućnost;
- Primena pametnih javnih usluga;
- Remodelovanje upravljanja urbanim i teritorijalnim razvojem i partnerstva (Joint Research Centre, 2023).
Kao prvi pokazatelji uspešnosti Studije izdvajaju se:
- Studija je prva u Srbiji izrađena kao podrška sprovođenju teritorijalne strategije;
- Tokom tematskih radionica razvijene su 32 projektne ideje u okviru pet pravaca delovanja;
- Prioritetne projektne ideje uključene su u Integralni investicioni plan za sprovođenje Teritorijalne strategije;
- Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije zvanično je priznalo metodologiju izrade Studije kao Novo tehničko rešenje primenjeno na nacionalnom nivou.
Za prenošenje i primenu ove prakse u drugim sredinama neophodni su stručna podrška, uključujući facilitaciju participativnog procesa, kontinuirano učešće predstavnika lokalnih samouprava i institucija, kao i kapaciteti za povezivanje analize identiteta sa konkretnim projektima i mogućnostima finansiranja.
Tekst preuzet sa sajta https://raumplan.iaus.ac.rs/handle/123456789/1167
RRA Zlatbor je pružila podršku u izradi strateškog dokumenta kroz program Evropski Progres. Ovo priznanje je prilika da istaknemo taj doprinos i čestitamo autorima studije i partnerima na zajedničkom radu.
Međunarodna izložba urbanista je tradicionalna godišnja manifestacija koju organizuje Udruženje urbanista Srbije, a koja predstavlja značajna aktuelna dostignuća u oblasti prostornog i urbanističkog planiranja, urbanog dizajna, istraživanja i stručne prakse.
