Program razvoja privatnog sektora u jugozapadnoj Srbiji (PSD) je trajao sedam godina i realizovan u dve faze. Finanisran od strane Vlade Švajcarske, preko Švajcarske agencije za razvoj i saradnju (SDC), a implementiran od strane Regionalne razvojne agencije „Zlatibor“ (RRA).
Opšti cilj programa je doprinos kreiranju dohotka i zaposlenosti, podrškom razvoju tržišta u sektorima koji poseduju potencijal za rast. Program je usmeren na unapređenje ekonomskih mogućnosti i kvaliteta života stanovništva u opštinama Arilje, Nova Varoš, Priboj, Prijepolje, Čajetina i gradu Užicu. Kroz jačanje poslovnih performansi aktera u lancima vrednosti, olakšavanje pristupa poslovnim uslugama i unapređenje saradnje između privatnog sektora, poslovnih udruženja, lokalnih vlasti i medija, projekat će doprineti stvaranju povoljnijeg poslovnog okruženja u regionu.
Poseban značaj dat je jačanju kapaciteta Regionalne razvojne agencije za analizu tržišta, strateško planiranje i uspostavljanje mehanizama za generisanje i razmenu informacija, čime su postavljeni temelji za održiviji lokalni i regionalni ekonomski razvoj.
Sektori obuhvaćeni programom u prvoj fazi
Turizam, prerada voća, mleka i mesa – u devet opština Zlatiborskog okruga.
-
Publikacija Zdrava krava od štale do ispaše predstavlja zbirku korisnih saveta i najpotrebnijih znanja o uzgoju goveda. Namenjena je kako početnicima, tako i stočarima koji imaju iskustvo u govedarskoj proizvodnji. Cilj je bio da se što jasnije prikažu pravila ishrane i smeštaja goveda u svim fazama razvoja. Uz primenu znanja i dobre proizvođačke prakse izbegavaju se greške i nasumično odabrana rešenja.
- Analiza turističkog sektora Zlatiborskog okruga pokazuje da je turizam u periodu 2009–2013. imao značajan potencijal za razvoj privatnog sektora, povećanje zaposlenosti i unapređenje životnog standarda stanovništva. Najveći potencijal ogledao se u prirodnim resursima, planinskom turizmu, seoskim domaćinstvima, tradicionalnoj gastronomiji i mogućnosti povezivanja turizma sa poljoprivredom i drugim privrednim delatnostima. PSD projekat je značajan jer je prepoznao da dugoročni razvoj turizma zahteva obrazovanje zaposlenih, bolju promociju, saradnju privrednika i razvoj novih turističkih proizvoda.
Etno redizajn seoskih domaćinstava
U okviru PSD programa uspostavljeno je šest lokalnih i jedno regionalno ogledno seosko domaćinstvo. Unapređenje njihovog vizuelnog identiteta zasnovano je na resursima koji već postoje u domaćinstvima.
Vodič kroz osnovnu turističku terminologiju, koji pružaocima usluga pomaže da se lakše snađu u svakodnevnom poslovanju i bolje razumeju jezik turističke struke.
Obično i neponovljivo – Nastup na 34. Sajmu turizma u Beogradu
Tema nastupa turističke regije Zapadna Srbija na 34. Međunarodnom sajmu turizma u Beogradu, koja je godine dobila nagradu Sajma turizma za najbolju regionalnu promociju, bila je gastronomija i turizam baziran na aktivnostima. Regionalna razvojna agencija Zlatibor je kroz Program razvoja privatnog sektora, koji finansira švajcarska vlada, i Projekat Razvoj tipičnih proizvoda u severoistočnoj Bosni i Zlatiborskom okrugu, koji finansira Delegacija EU, podržala promociju regije kroz:
– Dizajn gastro štanda u okviru štanda Regije Zapadna Srbija, na kome su svakodnevno organizovane demonstracije i degustacije pripremljene hrane iz užičkog kraja.
– Pripremu korpica najznačajnijih tipičnih proizvoda Zapadne Srbije (mini pakovanja), koje su bile izložene na svim pultovima, a kasnije podeljene poslovnim partnerima.
– Angažovanje dvanaest najvrednijih učenika smerova kuvar i konobar, koji su uključeni u PSD aktivnosti sa srednjim stručnim školama Zapadne Srbije.
– Bilbord kampanju koja je izazvala veliko medijsko interesovanje i pretežno pozitivne kritike posetilaca sajma. Postavka bilborda obuhvatila je 20 lokacija u Beogradu sa osam motiva iz gastronomije, uklopljenih u ranije političke slogane raznih političkih stranaka, dovoljno prepoznatljivih građanima. Slogani su: „Otpor! Jer volim domaću hranu!“, „S malinom u Evropu!“, „Komplet lepinja nema alternativu“, „Širi dalje! Pitu“, „Gotov je! Kačamak!“, „Vreme je! Za ljutu!“, „Zato što volim pršutu!“ i „Prelomi pametno pogaču“.
Počev od jula 2013. godine, Regionalna razvojna agencija Zlatibor doo iz Užica sprovodi drugu fazu Programa razvoja privatnog sektora u jugozapadnoj Srbiji (PSD). Ova faza, koja je trajala do kraja maja 2017. godine, sprovodi se na teritoriji 25 opština Zlatiborskog, Kolubarskog, Moravičkog i Raškog okruga, a nastavak je prve faze koja je sprovođena na teritoriji šest opština Zlatiborskog okruga u periodu 2009-2013. godina.
PSD se sprovodi u sektorima turizma i tradicionalnih proizvoda. Program predstavlja sastavni deo napora SDC da utiče na povećanje prihoda i zaposlenosti kroz razvoj privatnog sektora u Srbiji – što je istaknuto i u Švajcarskoj strategiji saradnje sa Srbijom 2014-2017.
